Samen zetten we ons in voor een gezond binnenklimaat overal, altijd en voor iedereen

Programma van Eisen voor Gezonde Gebouwen

In de reeks Programma van Eisen (PvE) voor gezonde gebouwen is een gezond binnenklimaat gedefinieerd. De PvE’s zijn een handreiking aan partijen die gebouwen willen realiseren die niet alleen energiezuinig zijn, maar vooral ook gezond en comfortabel. We zijn mede initiator van diverse PvE’s, die we samen met Kenniscentrum Binnenklimaattechniek ontwikkelen.

Bekijk de Programma’s van Eisen

Binnenklimaatrichtlijnen

Met de binnenklimaatrichtlijnen bieden we een concreet en praktisch handvat voor het ontwerp, realisatie, beheer en onderhoud van luchtbehandelingssystemen in de utiliteitsbouw. De richtlijnen zijn samen met ingenieursbureau DWA en Rijksvastgoedbedrijf ontwikkeld vanuit een 80/20 filosofie: met 20% van de voorschriften kunnen 80% van de problemen in de praktijk vermeden worden.

Ontwerp en realisatie: Er is geconstateerd dat er regelmatig luchtbehandelingssystemen worden opgeleverd die niet voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen waar de branche voor staat. Dit was voor ons reden om een standaard richtlijnen te ontwikkelen, waarin de basiskwaliteit wordt vastgelegd. Ook het Rijksvastgoedbedrijf participeert hierin en hanteert dit bestek bij aanbestedingen voor nieuwbouw en renovatie. Het doel van de standaard richtlijn is het verhogen van de kwaliteit van de installatie, een juiste oplevering van luchtbehandelingssystemen en het voorkomen van repeterende problemen. Op basis van kennis uit de branche van fabrikanten, leveranciers, adviseurs en installateurs is het kwaliteitsniveau vastgelegd. Het rapport dient als richtlijn voor het ontwerpen, realiseren en opleveren van luchtbehandelingssystemen en -componenten.

Beheer en onderhoud: Regelmatig worden er klimaatinstallaties aangetroffen die niet op de juiste manier zijn onderhouden. Een gemiste kans. Een goed onderhouden installatie draagt namelijk bij aan het comfort én de gezondheid van de eindgebruiker. Onze binnenklimaatrichtlijnen zijn een instrument om prestaties op het gebied van koelen, ventileren en verwarmen te waarborgen. Daarnaast dragen de richtlijnen bij aan het verlengen van de levensduur van het apparaat of toestel. In de onderhoudsrichtlijnen zijn normen vastgelegd die zijn gericht op het realiseren van een duurzaam en energiezuinig binnenklimaat. Het Rijksvastgoedbedrijf gebruikt deze richtlijnen als leidraad voor de aanbestedingen van klimaatinstallaties in gebouwen.

Bekijk de binnenklimaatrichtlijnen

Binnenklimaatlabel

Het Binnenklimaatlabel is een certificering die de kwaliteit van het binnenklimaat in gebouwen beoordeelt en vormt de basis voor de reeks Programma van Eisen (PvE) voor gezonde gebouwen. Het Binnenklimaatlabel geeft inzicht in de prestaties van een gebouw op het gebied van luchtkwaliteit, temperatuur, ventilatie en comfort, en toetst deze aan specifieke eisen voor diverse gebouwtypen, zoals kantoren, woningen en zorginstellingen. Het label helpt eigenaren, gebruikers en beheerders om de gezondheid en het welzijn van gebruikers te waarborgen. Er moet worden voldaan aan strenge normen die bijdragen aan een gezonde, comfortabele en productieve leef- of werkomgeving. Het Binnenklimaatlabel voor woningen is momenteel in ontwikkeling.

Bekijk het Binnenklimaatlabel

Onderzoeken

Binnenklimaat Nederland volgt diverse nationale onderzoeksprogramma’s rondom ventilatie, luchtkwaliteit, gezonde gebouwen en datagedreven gebouwprestaties. Hoewel we geen formele projectrol hebben, blijven we deze ontwikkelingen actief monitoren vanwege hun waarde voor onze achterban en de bredere binnenklimaatsector. De inzichten uit deze onderzoeken helpen ons om kennis te duiden, innovaties te signaleren en professionals binnen de sector beter te ondersteunen.

CLAIRE

CLAIRE – Clean Air for Everyone – is een grootschalig onderzoeksprogramma onder leiding van de Universiteit Utrecht dat onderzoekt hoe ventilatie en luchtreiniging kunnen bijdragen aan pandemische paraatheid in scholen en verpleeghuizen. Het project richt zich op zowel technische oplossingen als gedrag, draagvlak en praktische toepasbaarheid. De opgedane kennis helpt om besmettingsrisico’s te verlagen en binnenluchtkwaliteit te verbeteren.

GEEV – Gezond en Energie-Efficiënt Ventileren en keukenventilatie

Eén op de vijf sociale huurwoningen heeft na renovatie nog steeds problemen met een slechte binnenluchtkwaliteit en schimmel. Belangrijke oorzaken hiervoor, volgens onderzoek van de Woonbond (2023), zijn dat bewoners het ventilatiesysteem niet of nauwelijks gebruiken vanwege geluidsoverlast (27%) of lastige bediening (14%).

Het doel van het Gezond en Energie-Efficiënt Ventileren en keukenventilatie (GEEV) project is het wegnemen van inefficiënte ventilatie als barrière voor het realiseren van gezonde en energie-efficiënte woningen na renovatie. We ontwikkelen zowel technische oplossingen als een verbeterde user interface zodat in de praktijk het binnenmilieu van woningen voldoet aan klasse B van het Programma van Eisen Gezonde Woningen. In het bijzonder is er aandacht voor gezonde keukenventilatie om praktische handvaten te bieden voor keukenafzuiging in energiezuinige woningen.

Onderzoeksagenda

Binnen de ventilatiebranche wordt gewerkt aan een nationale onderzoeksagenda die gericht is op een gezonder binnenklimaat, de reductie van gezondheidsrisico’s en praktische inzichten voor de markt. De onderzoeken uit de onderzoeksagenda moeten bijdragen aan deze doelen, om zo het gat tussen wetenschappelijk onderzoek en de dagelijkse realiteit in de markt zo klein mogelijk te maken.

Field Lab Zoetermeer

In het Fieldlab Binnenklimaatlabel in Stichting Bouwhuis te Zoetermeer wordt in een real‑life kantooromgeving continu gemeten hoe luchtkwaliteit, temperatuur, licht en geluid bijdragen aan gezonde werkplekken. Verschillende sensoren en een realtime dashboard vormen de basis voor deze proeftuin, waarin innovatieve technologie, gebruikerservaring en kennisdeling samenkomen. Het Fieldlab is een initiatief van Binnenklimaat Nederland, het Kenniscentrum Binnenklimaattechniek, FME en technologiepartners.

Bewustwording

In Nederland zijn mensen zich nog onvoldoende bewust van het belang van gezonde lucht en een goed binnenklimaat. Uit het consumentenonderzoek van Gezond Binnen blijkt dat slechts 13% van de Nederlanders een gezond binnenklimaat belangrijk vindt voor de eigen gezondheid. Dit is een opvallend laag percentage, zeker in vergelijking met de aandacht voor gezonde voeding, beweging en slaap. Dat moet beter, want de lucht die we binnen inademen heeft directe invloed op onze gezondheid, ons comfort en onze productiviteit.

Binnenklimaat Nederland zet zich daarom actief in om dit bewustzijn te vergroten. Dat doen we door kennis te delen, de sector te verbinden en professionals, beleidsmakers en consumenten te voorzien van betrouwbare informatie en praktische handvatten.

Partnership Gezond Binnen

Een belangrijk onderdeel van onze inzet is onze rol binnen Gezond Binnen, waarin we samen met partners zoals VELUX, Heijmans en Nationale‑Nederlanden werken aan betrouwbare, onafhankelijke informatie over een gezond binnenklimaat. Het platform biedt consumenten inzicht in risico’s, verbetermaatregelen en concrete handelingsperspectieven voor een gezond binnenklimaat. Het partnership vormt daarmee een stevige basis om bewustwording te vergroten en te zorgen dat gezonde lucht geen luxe is, maar een vanzelfsprekende voorwaarde voor wonen, leren en werken in Nederland. Via campagnes, kennispublicaties, bijeenkomsten en samenwerking met partners maken we zichtbaar hoe cruciaal ventilatie, luchtkwaliteit en gezonde gebouwen zijn.

Circulariteit & Milieuprestatie

De transitie naar een circulaire en duurzame gebouwde omgeving vraagt om nieuwe manieren van ontwerpen, produceren, beheren en hergebruiken. Binnenklimaat Nederland stimuleert deze ontwikkeling actief binnen de sector voor ventilatie‑ en klimaatinstallaties. Door gericht in te zetten op slimme oplossingen, hergebruik, refurbishment, materiaalreductie en het verbeteren van milieuprestaties dragen we bij aan een toekomstbestendige sector, waarbij ventilatie en duurzaamheid samen kunnen gaan.

Retrofit‑traject luchtbehandelingskasten

Het retrofitten van luchtbehandelingskasten gaat om het verduurzamen van luchtbehandelingskasten, waarbij retrofitten een alternatief is voor vervanging. In plaats van complete luchtbehandelingskasten af te voeren, worden bestaande installaties opgewaardeerd met nieuwe componenten zoals ventilatoren, filters of warmteterugwinning. Dit verlengt de levensduur, vermindert materiaalgebruik en verkleint de milieu‑impact. Bovendien kan retrofit vaak worden uitgevoerd met minimale stilstand en lagere kosten dan volledige vervanging. Binnenklimaat Nederland deelt kennis en zet zich in voor kwalitatieve standaarden voor retrofitoplossingen, zodat de verduurzaming van luchtbehandelingskasten samen kan gaan met borging van een gezond binnenklimaat.

CIRCO Track – CIRCO Hergebruik Ketentrack

Binnenklimaat Nederland werkt samen met CIRCO in een speciaal programma dat bedrijven in de keten helpt om circulaire oplossingen te ontwikkelen. Tijdens deze CIRCO Hergebruik Ketentrack verkennen ketenpartners gezamenlijk hoe hergebruik, refurbishment en andere circulaire strategieën kunnen worden toegepast in producten en processen. Het programma bestaat uit een reeks interactieve workshops waarin deelnemers concrete businessmodellen en actieplannen ontwerpen. Door de hele keten – van fabrikant tot installateur en beheerder – te betrekken, stimuleren we circulaire innovaties voor luchtbehandelingsinstallaties en maken we zichtbaar welke waarde er te behalen valt met nieuwe vormen van dienstverlening, product‑as‑a‑service‑modellen en ketensamenwerking. Wil jij ook samen met andere bedrijven de circulaire kansen voor luchtbehandelingsinstallaties benutten?

Lees meer over de CIRCO track

Milieuprestatie van gebouwen

De milieuprestatie van gebouwen en installaties kan alleen effectief worden verbeterd wanneer deze integraal wordt beoordeeld, met oog voor de samenhang tussen energie, materialen en een gezond binnenklimaat. Binnenklimaat Nederland is daarom voorstander van een brede, Europese harmonisatie van milieuprestatie-eisen en beoordelingsmethoden. Dit voorkomt versnippering, vergroot de vergelijkbaarheid en maakt het mogelijk om ambities sneller, efficiënter en met meer impact te realiseren. Een gezamenlijke Europese aanpak is cruciaal om de verduurzamingsdoelen te halen en tegelijkertijd werkbaar te blijven voor de praktijk.

• Binnenklimaat Nederland is deelnemer van de Stuurgroep Routekaart Circulaire Klimaatinstallaties
• Binnenklimaat Nederland levert de voorzitter van de Eurovent Task Force Circularity

Binnenklimaat Inspectie & Advies

Binnenklimaat Inspectie & Advies is een keurmerk dat valt onder de Stichting Binnenklimaattechniek. Het keurmerk verenigt gespecialiseerde bedrijven die volgens uniforme, gestandaardiseerde protocollen binnenklimaatonderzoek uitvoeren, waaronder microbiologisch onderzoek naar de luchtkwaliteit en de staat van luchtbehandelingssystemen. Deze werkwijze garandeert deskundige metingen, betrouwbare analyses en onderbouwde adviezen. Zo krijgt men helder advies voor een gezond en goed functionerend binnenklimaat.

Lees hier meer

Ventilatiekeur

Het ontwerpen, installeren, inregelen en onderhouden van luchtventilatiesystemen is een specialiteit. Om goede binnenluchtkwaliteit te kunnen garanderen, moet het systeem goed ingeregeld worden en is regelmatig onderhoud essentieel. Het Ventilatiekeur is een onderhoudsnorm voor ventilatiesystemen in woningen en wordt uitsluitend door ventilatiespecialisten uitgevoerd en afgegeven. Hierdoor wordt goed onderhoud en een gezond binnenklimaat gegarandeerd. Het Ventilatiekeur wordt beheerd door de Stichting Binnenklimaattechniek. Voor meer informatie klik op de knop:

Leer meer over Ventilatiekeur

Methodiek Gelijkwaardigheid Ventilatiesystemen

De Binnenklimaat Nederland Methodiek Gelijkwaardigheid is een aanpak die we hebben ontwikkeld om te beoordelen of alternatieve ventilatiesystemen of -oplossingen in de gebouwde omgeving gelijkwaardig zijn aan wat wet- en regelgeving voorschrijft. Het doel van de methodiek is om een gestructureerde en objectieve beoordeling te geven van gelijkwaardigheid in energieprestatie. Dit is vooral belangrijk in situaties waarin nieuwe technologieën of innovatieve systemen worden toegepast en er behoefte is aan een juridisch houdbare toetsing die aansluit op de praktijk.

Bekijk de Methodiek Gelijkwaardigheid (inloggen voor leden)

Internationale samenwerking Eurovent

Binnenklimaat Nederland is actief en betrokken lid van de Eurovent, de toonaangevende Europese brancheorganisatie voor HVACR-technologie (heating, ventilation, cooling & refrigeration). Eurovent vertegenwoordigt meer dan 1.000 bedrijven via 16 nationale brancheverenigingen en fungeert als gezamenlijke stem richting Europese wet- en regelgeving, productstandaarden en marktontwikkelingen.

Door deze actieve betrokkenheid draagt Binnenklimaat Nederland bij aan Europese ontwikkelingen op het gebied van klimaatsystemen, energie-efficiëntie, circulariteit en productregelgeving. De samenwerking versterkt de positie van de Nederlandse sector en ondersteunt leden bij het tijdig anticiperen op aankomende Europese eisen en technische innovaties. Binnenklimaat Nederland is vertegenwoordigd in de Eurovent Board, de Eurovent Commission, de Task Force Circularity en diverse project- en productgroepen.

In nauwe samenwerking met Eurovent zet Binnenklimaat Nederland zich in voor transparante, betrouwbare en objectief getoetste productprestaties. Een concreet resultaat hiervan is dat de Eurovent Certification is erkend als Erkende regeling binnen de Energie-investeringsaftrek (EIA) van RVO. Daarmee sluit Europees geharmoniseerde certificering direct aan op nationaal stimuleringsbeleid en wordt investeren in aantoonbaar energie-efficiënte oplossingen eenvoudiger en effectiever.

Meer over de EIA

Normalisatie

NEN‑commissie Binnenklimaat & Energieprestatie

De NEN‑commissie Binnenklimaat en Energieprestatie houdt zich bezig met de standaardisatie van het binnenklimaat en de energieprestatie van gebouwen in Nederland, Europa en wereldwijd. Naast algemene normen over de bepaling van de energieprestatie van gebouwen, vallen ook normen over het binnenklimaat – zoals verwarmen, koelen, vochtwering, infiltratie, luchtbehandeling en ventilatie – binnen het werkgebied van de commissie, zolang deze invloed hebben op de (energie)prestaties van een gebouw. Binnenklimaat Nederland is lid van deze commissie.

Subcommissie Ventilatie & Luchtdoorlatendheid

De NEN Subcommissie Ventilatie en Luchtdoorlatendheid richt zich op standaardisatie van klimaatbeheersing in gebouwen. In het bijzonder worden er normen ontwikkeld op het gebied van ventilatie en luchtdoorlatendheid van gebouwen. Dit is inclusief het functioneren als spiegelcommissie voor Europese en wereldwijde normontwikkelingen op dit gebied. Binnenklimaat Nederland is lid van deze commissie.

NTA 8800

NTA 8800:2024 is de methode voor de bepaling van de energieprestatie van gebouwen, waarmee onder meer gerekend kan worden om aan te tonen dat gebouwen voldoen aan de BENG‑eisen. De NTA 8800:2024 is per 1 juli 2024 aangewezen in het Besluit bouwwerken leefomgeving.

NTA 8800 is vrij beschikbaar en wordt beheerd door de projectgroep. Deze projectgroep bestaat uit verschillende stakeholders en deskundigen uit de bouwsector die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling, actualisatie en implementatie van de methode. Binnenklimaat Nederland is lid van de projectgroep.

Vakcentrum Binnenklimaattechniek

Het Vakcentrum Binnenklimaattechniek vormt het kennis- en ontwikkelplatform binnen Binnenklimaat Nederland voor onderwijs, scholing en vakbekwaamheid in de sector. Door samen te werken met opleidingspartners en de branche actief te ondersteunen, zorgt het Vakcentrum voor een toekomstbestendige instroom, doorstroom en vakontwikkeling van professionals in de ventilatie- en binnenklimaattechniek.

VSO PRO‑traject

Met het VSO PRO‑traject richt het Vakcentrum zich op het versterken van de arbeidsmarkt door samenwerking op te zoeken met praktijkscholen. Hierbij krijgen leerlingen de kans om te kijken of de wereld van ventilatie bij ze past. In samenwerking met de praktijkscholen worden er stagetrajecten opgezet, waarbij de leerlingen kunnen werken én leren. Aan het einde van het traject zijn ze in bezit van een branche-erkend certificaat, wat een mooi begin is van een goede toekomst.

Samenwerking ROVC

ROVC is een technisch opleidingscentrum waarmee Binnenklimaat Nederland intensief samenwerkt om de onderwijs- en arbeidsmarkt voor de branche te verbeteren. Samen zijn diverse opleidingen ontwikkeld die deelnemers na afronding een erkend certificaat bieden. Deze opleidingen richten zich zowel op nieuwe instromers en zij-instromers die willen starten in de ventilatietechniek, als op ervaren vakmensen die hun kennis willen verdiepen of verbreden. Door deze samenwerking zorgen we ervoor dat goed opgeleide professionals bijdragen aan een gezond, duurzaam en toekomstbestendig Nederland.

Samenwerking IW Nederland

In samenwerking met IW Nederland is in 2022 een praktijkgerichte opleiding ontwikkeld waarmee deelnemers al na twee weken inzetbaar zijn als monteur luchtkanalen. De opleiding is speciaal ontworpen voor zij‑instromers of technici die een nieuwe uitdaging zoeken, met snelle functionele inzetbaarheid als belangrijkste uitgangspunt. De totstandkoming van deze opleiding werd mede mogelijk gemaakt dankzij een SLIM‑subsidie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hiermee wordt actief bijgedragen aan de groei en professionalisering van de technische arbeidsmarkt.

Webtools

Binnenklimaattechniek biedt een breed pakket aan gratis online tools die professionals helpen om de kwaliteit, prestaties en energie-efficiëntie van binnenklimaatinstallaties te analyseren en te verbeteren. Deze praktische hulpmiddelen zijn ontwikkeld voor ontwerpers, adviseurs, installateurs, gebouweigenaren en facility managers die snel en betrouwbaar inzicht willen krijgen in comfort, energiegebruik en technische haalbaarheid. Alle webtools zijn kosteloos te gebruiken, met uitzondering van de PvE Gezonde Kantoren op Maat‑tool, waarvoor een licentie nodig is.

Bekijk de webtools

Belangenbehartiging

Binnenklimaat Nederland behartigt de belangen van de binnenklimaat‑ en ventilatiesector richting overheid, politiek en beleidsmakers. Als branchevereniging zetten wij ons in voor duidelijke, haalbare en toekomstbestendige wet‑ en regelgeving die bijdraagt aan gezonde, veilige en energiezuinige gebouwen.

Wij signaleren knelpunten uit de praktijk, brengen de behoeften van de sector onder de aandacht en leveren inhoudelijke expertise aan ministeries, gemeenten en uitvoeringsinstanties. Daarbij werken we nauw samen met partners in de keten om één duidelijke stem te vormen voor de branche.

Door actief deel te nemen aan overlegstructuren, beleidsconsultaties en normontwikkeling zorgen we ervoor dat de belangen van onze leden worden gehoord én dat gezond binnenklimaat structureel een plek krijgt binnen het nationale beleid voor wonen, werken, leren en zorg.